Nowa kontrowersyjna propozycja, BIP-444, ma na celu ograniczenie danych niefinansowych dotyczących Bitcoina. Przedstawiona jako tymczasowy środek bezpieczeństwa, zagraża jednak „legalnym” transakcjom i ponownie porusza kwestię kontroli nad protokołem.
BIP-444: ochrona czy zagrożenie dla Bitcoina i konsensusu?
Od początku 2025 r. społeczność Bitcoin jest wstrząśnięta debatą na temat danych niepieniężnych zapisywanych w łańcuchu bloków za pośrednictwem pola OP_RETURN w transakcjach. Podczas gdy programiści Bitcoin Core zdecydowali się podnieść dawny limit z 80 bajtów do 100 000 bajtów, Luke Dashjr, twórca konkurencyjnego klienta Bitcoin Knots, zdecydowanie się temu sprzeciwia, uznając te dane za spam, atak na Bitcoin. Obecnie ponad 20% węzłów korzysta z jego klienta.
Pod koniec września przeciek wiadomości przekazany przez media The Rage ujawnił, że Dashjr rozważa hard fork Bitcoina w celu retroaktywnego usunięcia treści uznanych za nielegalne. Zaproponował utworzenie wielopodpisowego komitetu zaufania, którego zadaniem byłoby cenzurowanie bloków zawierających te dane i zastępowanie ich dowodami kryptograficznymi (zero-knowledge proofs). Propozycja ta początkowo nie została potraktowana poważnie.
Teraz, dzięki pull request #2017, który prawdopodobnie stanie się BIP-444, nową propozycją ulepszenia Bitcoina, Luke Dashjr ma nadzieję chronić blockchain Bitcoina przed wpisami danych niepieniężnych.
W przeciwieństwie do pierwotnego pomysłu hard forka, BIP-444 proponuje tym razem tymczasowy soft fork na okres 1 roku, mający na celu ograniczenie nadużyć w wykorzystaniu łańcucha bloków.
W praktyce oznaczałoby to przywrócenie ograniczeń technicznych zniesionych w wersji 30.0 Bitcoin Core:
- Zmniejszenie OP_RETURN do 83 bajtów;
- Ograniczenie OP_PUSHDATA do 256 bajtów;
- Ograniczenie rozmiaru ScriptPubKeys do 34 bajtów.
Ten BIP jest przedstawiany jako środek nadzwyczajny i przejściowy, do czasu opracowania przez społeczność bardziej trwałego rozwiązania, czy to w postaci bardziej szczegółowych zasad, czy też rozwiązań wykraczających poza konsensus.
Głównym zmartwieniem Dashjr i jego zwolenników jest zachowanie neutralności prawnej Bitcoina poprzez zapobieganie sytuacji, w której nielegalne treści stanowiłyby zagrożenie prawne dla operatorów węzłów.
Soft fork, który prawdopodobnie położyłby kres neutralności Bitcoina
Chociaż początkowe motywy Luke’a Dashjr do zaproponowania tego soft forka są godne pochwały, mechanizmy, które chce on wprowadzić, mogą mieć poważne konsekwencje dla funkcjonowania blockchaina, a także dla jego neutralności. Wielokrotnie propozycja ta była porównywana do europejskiego rozporządzenia ChatControl.
W praktyce BIP-444 mógłby spowodować zamrożenie niektórych środków, uniemożliwiając wydawanie UTXO przez cały okres trwania soft forka, który choć przedstawiany jest jako tymczasowy, mógłby przedłużyć się w nieskończoność, jeśli nie uda się osiągnąć trwałego konsensusu.
Te UTXO zostałyby uznane za nieważne, ponieważ nie są zgodne z nowymi zasadami wprowadzonymi przez aktualizację.
Jedną z głównych zmian jest wyłączenie opcode OP_IF w Tapscript, uniemożliwiające wykonywanie skryptów warunkowych. Wpłynęłoby to na „legalne” przypadki użycia, takie jak mechanizmy dziedziczenia (warunkowe blokady czasowe) lub multisig stosowane przez niektóre zaawansowane portfele Bitcoin.
Ponadto ograniczenie rozmiaru bloków kontrolnych Taproot uniemożliwia niektóre „głębokie wydatki” w złożonych drzewach Merkle, blokując na stałe dostęp do odpowiednich środków.
Zwolennicy BIP-444 uważają, że użytkownicy będą mieli czas na przeniesienie swoich aktywów przed aktywacją za pomocą „User-Activated Soft Fork (UASF)” i określają krytykę jako FUD. Jednak przeciwnicy tej propozycji potępiają ją jako formę cenzury protokołu, która może spowodować chaotyczny fork i zamrożenie nieaktywnych środków.
Na razie propozycja nie została jeszcze formalnie przyjęta jako oficjalny BIP, ale już wywołała burzliwą debatę na temat decentralizacji Bitcoina.
Jak na ironię, pull request, który może uczynić ten tekst BIP-444, nosi numer 2017, co stanowi niezamierzone odniesienie do roku forka Bitcoin Cash, naznaczonego kolejną ideologiczną batalią dotyczącą rozmiaru bloków.
