Ogłoszony na początku roku HIP-3 rozgrzewa ekosystem Hyperliquid od momentu jego uruchomienia 13 października 2025 r. Uważana za największy postęp w czwartym kwartale, aktualizacja ta eliminuje scentralizowaną stronę trzecią i umożliwia każdemu, kto posiada 500 000 HYPE, stworzenie własnego rynku kontraktów wieczystych. Rewolucja, która łączy innowacje, społeczność i nowe możliwości dla twórców.
Centralizacja jako sedno problemu
Przed HIP-3 tworzenie nowych rynków w Hyperliquid zależało od walidatorów lub scentralizowanych zespołów, które samodzielnie decydowały, jakie aktywa mogą być notowane. Każdy rynek wymagał ręcznego zatwierdzenia, co sprawiało, że proces był powolny i nieprzejrzysty.
Model ten powodował kilka problemów:
- był sprzeczny z decentralizacyjnym duchem blockchain;
- stanowił barierę wejścia;
- ograniczał tworzenie innowacyjnych produktów, takich jak spersonalizowane indeksy lub „egzotyczne” rynki.
W obliczu tych ograniczeń społeczność i zespół Hyperliquid opracowali HIP-3: całkowicie otwarty i zdecentralizowany system tworzenia rynków kontraktów wieczystych.
Czym jest HIP-3?
Sercem HIP-3 jest model stakingu i zdecentralizowanych aukcji. Teraz każdy (DAO, osoba prywatna lub instytucja) może uruchomić rynek bez uprzedniej autoryzacji, stawiając tokeny HYPE.
Protokół wykorzystuje system aukcji holenderskiej (Dutch Auction) co 31 godzin za pośrednictwem HyperCore, przyznając prawa do uruchomienia i unikając spamu. Każdy operator musi obstawić prawie 500 000 HYPE (około 20 milionów dolarów) jako gwarancję, podlegającą mechanizmowi slashing.
Slashing
Jest to forma sankcji finansowej: jeśli operator działa w sposób złośliwy (manipulacja wyrocznią, narażanie rynku na niebezpieczeństwo), całość lub część jego stawki może zostać skonfiskowana w drodze głosowania walidatorów. System ten tworzy zabezpieczenie zaufania, łącząc interesy twórców rynku z interesami użytkowników.
HIP-3 przekształca Hyperliquid w prawdziwy zunifikowany ekosystem, w którym wszystkie rynki korzystają z tego samego silnika: HyperCore. To on zarządza księgą zleceń, dopasowywaniem, konsensusem i płynnością. Jeśli Hyperliquid jest domem, to HyperCore jest jego fundamentem.
Ta architektura sprawia, że wszystkie rynki są interoperacyjne: mają tę samą płynność, te same interfejsy API i umożliwiają płynną komunikację między produktami. Hyperliquid staje się „Everything Exchange”, zdolnym do obsługi kryptowalut, akcji, indeksów, surowców, a nawet rynków prognostycznych.
Ventual: tradycyjne finanse wkraczają na HIP-3
Niektóre projekty zamierzają wykorzystać tę nową swobodę. Wśród nich jest Ventual, DEX oparty na HIP-3. Umożliwia on spekulowanie na wycenie prywatnych start-upów, takich jak OpenAI lub SpaceX, rynków dotychczas niedostępnych dla DeFi.
Dzięki HIP-3 Ventual ma całkowitą swobodę w projektowaniu własnego produktu: zabezpieczenia, opłaty, marże, notowane aktywa, wyrocznie, a nawet zarządzanie likwidacjami. Wszystko można dostosować do własnych potrzeb.
Każdy sub-DEX zbudowany z HIP-3 działa jak niezależna giełda, z własnym portfelem zleceń, płynnością i zachętami ekonomicznymi. Prawdziwy zestaw narzędzi dla programistów.
Przed HIP-3 taki model byłby niemożliwy. Tradycyjne platformy DeFi opierają się na wyroczniach ograniczonych do klasycznych danych (kryptowaluty, indeksy, surowce). Niemożliwe było zatem włączenie bardziej nietypowych aktywów, takich jak wyceny prywatnych start-upów.
Ventual może to teraz zrobić, dostosowując nawet swoje mechanizmy likwidacji do charakteru tych niepłynnych aktywów. Innowacja ta otwiera drogę dla nowej generacji produktów finansowych opartych na blockchainie, łączących tradycyjne finanse i DeFi.
Dla najbardziej odważnych użytkowników na testnetcie może być obecnie prowadzona faza airdropu: https://testnet.ventuals.com/trade
Testnet
Testnet to wersja próbna blockchain, w której użytkownicy mogą testować funkcje protokołu bez ryzykowania prawdziwych środków.
Rankingi są widoczne w zakładce Leaderboard, a zasady pozostają proste: osiągnąć jak największy wolumen, jak najczęściej, przy jednoczesnym generowaniu zysków (dodatni PnL). Nie podano jeszcze oficjalnej daty, ale rywalizacja już trwa w najlepsze. Możliwe jest również zdeponowanie stablecoinów (USDT, USDC) w skarbcu Ventuals na Hyperbeat, aby zdobyć punkty.
Ograniczenia i kontrowersje związane z HIP-3
Pomimo swoich ambicji, HIP-3 spotyka się z wieloma krytycznymi opiniami. Przy cenie wejścia wynoszącej 500 000 HYPE, tylko podmioty dysponujące dużym kapitałem, takie jak Framework Ventures, Ethena lub HyenaTrade, mogą wziąć udział w konkursie. Stwarza to nowy rodzaj centralizacji, tym razem ekonomicznej, ze szkodą dla małych innowatorów.
Wdrożeniowcy muszą samodzielnie zarządzać całą konfiguracją techniczną: wyroczniami, zabezpieczeniami, marżami, bezpieczeństwem… Błąd może spowodować straty dla walidatorów lub doprowadzić do nieuzasadnionego slashingu. Hyperliquid przyznało, że napotkało trudności w tej kwestii.
Wreszcie, centralizacja nie została całkowicie wyeliminowana: zmienia ona formę, przechodząc od zarządzania politycznego do kontroli ekonomicznej, gdzie najbogatsi mogą dominować w ekosystemie, niezależnie od trafności lub jakości rynków.
