BIP-110, een voorstel van de Bitcoin Knots-implementatie, stelt een soft fork van één jaar voor om het misbruik van opslagruimte voor niet-financiële gegevens op Bitcoin aan banden te leggen. Deze wijziging, ingegeven door de toename van on-chain spam, wakkert de spanningen opnieuw aan tussen voorstanders van een neutraal Bitcoin en verdedigers van een strikt monetair protocol.
Een tijdelijke ‘soft fork’ om de opslag van gegevens in te dammen
Na de rage rond Ordinals, tokens en NFT’s op Bitcoin in 2023 en 2024, die een sterke stijging van de transactiekosten veroorzaakte, is de gemeenschap in twee kampen verdeeld.
Aan de ene kant staat Bitcoin Core, dat van mening is dat deze toepassingen, hoewel discutabel, niet kunnen worden verboden zonder de neutraliteit van het protocol in gevaar te brengen. Aan de andere kant staat Bitcoin Knots, onder leiding van Luke Dashjr, dat pleit voor censuur om het strikt monetaire gebruik van de blockchain te behouden.
Hoewel een eerste voorstel voor een fork van het Knots-kamp onvoldoende steun wist te vergaren, komen zij nu terug met een nieuw voorstel: BIP-110.
BIP-110
Deze BIP-110, ook wel “Reduced Data Temporary Softfork” genoemd, is een voorstel ter verbetering van het Bitcoin-protocol dat tot doel heeft de omvang van de niet-monetaire gegevens in transacties tijdelijk te beperken. Het introduceert daarmee een softfork met een looptijd van één jaar, met als doel Bitcoin weer te richten op zijn primaire functie als gedecentraliseerde peer-to-peer-valuta.
Concreet voegt BIP-110 gedurende één jaar strengere validatieregels toe. Zo wordt bijvoorbeeld de grootte van de output-scripts van transacties opnieuw beperkt tot 34 bytes (behalve voor OP_RETURN tot 83 bytes), worden de gegevens die via de opcode PUSHDATA of in Taproot-handtekeningen aan transacties worden toegevoegd, beperkt tot 256 bytes, en worden bepaalde versies van niet-standaard scripts ongeldig.
Het doel van deze nieuwe BIP is dus om het aantal transacties te verminderen dat door sommigen als “spam” wordt beschouwd, vaak in verband met niet-vervangbare tokens (NFT’s) of memecoins.
Hoewel de motieven achter dit BIP prijzenswaardig zijn, zou de invoering ervan in wezen een stap terug betekenen ten opzichte van beperkingen die eerder door Bitcoin Core waren opgeheven. Bitcoin Knots biedt op dit moment geen duurzame en werkelijk effectieve oplossing om het opnemen van willekeurige gegevens in de blockchain te voorkomen, voor zover een dergelijk doel technisch haalbaar is.
Een BIP die een splitsing van de Bitcoin-blockchain riskeert
Zelfs onder de ontwikkelaars van Bitcoin Core zijn er velen die van mening zijn dat het vastleggen van niet-monetaire gegevens de blockchain „vervuilt”.
Hun aanpak is echter pragmatischer: zij erkennen dat deze gegevens al veel eerder werden geregistreerd, vaak via methoden die nog schadelijker zijn voor het netwerk, zoals Stamps of niet-standaardtransacties die rechtstreeks door miners worden bevestigd, waardoor de filters van de nodes worden omzeild.
BIP-110 kan op twee manieren worden geactiveerd.
De eerste manier is via activering door de miners (Miner Activated Soft Fork of MASF) vóór 1 september 2026, indien 55 % van de blokken in een periode van 2 016 blokken hun steun kenbaar maakt.
De tweede manier zou kunnen plaatsvinden als de eerste mislukt; deze is gebaseerd op een User Activated Soft Fork (UASF), zoals tijdens de blocksize-oorlog van 2017, waarbij de nodes zelf de nieuwe regels opleggen door blokken te weigeren die hier niet aan voldoen.
Momenteel heeft slechts 2,4 % van de knooppunten in het netwerk BIP-110 geactiveerd.
Verdeling van de Bitcoin-software die op het netwerk wordt gebruikt
Het grootste risico, indien BIP-110 via een UASF wordt geactiveerd, ligt in deze drempel van 55 %: dit zou kunnen leiden tot een desynchronisatie van de knooppunten indien geen enkele miner dit ondersteunt, of zelfs tot een hard fork indien miners dit wel ondersteunen, waarbij de minderheid van 45 % van de hoofdketen wordt uitgesloten.
