Op 30 juli 2015 werd voor het eerst een smart contract uitgevoerd op een openbare blockchain: Ethereum zag het levenslicht. Tien jaar later is het project van Vitalik Buterin veel meer dan alleen een protocol: het vormt de basis van een nieuwe digitale economie, gebaseerd op de programmeerbaarheid van activa. Ter gelegenheid van dit tienjarig jubileum blikken we terug op de belangrijkste mijlpalen die Ethereum hebben gevormd, van het prille begin tot de overgang naar proof-of-stake.
Ethereum blaast vandaag zijn tiende kaarsje uit
Vandaag is een symbolische dag voor de Ethereum-blockchain, die zijn tienjarig bestaan viert. De populairste blockchain voor smart contracts zag namelijk op 30 juli 2015 het levenslicht met de lancering van zijn mainnet, het resultaat van jarenlang werk en collectieve bijdragen.
Het concept en de ontwikkeling van de Ethereum-blockchain zijn ontstaan dankzij het genie van Vitalik Buterin, een toen 19-jarige programmeur van Russisch-Canadese afkomst. Vitalik Buterin, die vandaag de dag beroemd is, was toen nog onbekend bij het grote publiek. Als fervent aanhanger van Bitcoin en de filosofie achter de cryptomunt bedacht door Satoshi Nakamoto, was hij medeoprichter van Bitcoin Magazine, dat nog steeds bestaat.
Maar al snel wilde Vitalik Buterin de grenzen van Bitcoin verleggen. Volgens hem miste de Bitcoin-blockchain, ondanks zijn kwaliteiten, iets: de mogelijkheid om complexe programma’s te automatiseren en uit te voeren die verder gingen dan financiële transacties.
In 2013 publiceerde Vitalik dan ook wat de basis zou vormen voor Ethereum: zijn whitepaper, waarin hij rechtstreeks verwijst naar ‘smart contracts’, de programma’s die Ethereum de bijnaam ‘gedecentraliseerde wereldcomputer’ zouden opleveren.
Het is belangrijk om te benadrukken dat slimme contracten niet door Vitalik Buterin zijn uitgevonden: het eerste werk op dit gebied dateert uit 1994 en werd uitgevoerd door computerwetenschapper Nick Szabo. Dankzij Ethereum zijn slimme contracten echter wel van concept tot realiteit gekomen.
Vitalik stond echter niet alleen aan de basis van dit revolutionaire project. Hij werd omringd door vooraanstaande figuren zoals Gavin Wood (die inmiddels Polkadot heeft opgericht), Joseph Lubin, Mihai Alisie, Anthony Di Iorio en Charles Hoskinson, die later Cardano oprichtte, een van de meest gekapitaliseerde blockchains met zijn eigen cryptomunt, de ADA.
Sinds de lancering heeft Ethereum veel te verduren gehad: soms nederlagen, soms overwinningen. Hoe dan ook, tien jaar later wordt Ethereum erkend als de op één na grootste cryptomunt in de geschiedenis, na Bitcoin, en de eerste blockchain voor slimme contracten.
Ether, de cryptomunt die onder andere wordt gebruikt om transactiekosten op het netwerk te betalen, heeft vandaag een marktkapitalisatie van 459 miljard dollar. De Ethereum-blockchain herbergt vandaag de dag meer dan 85 miljard dollar via zijn talrijke protocollen voor gedecentraliseerde financiering (DeFi).
En dat is nog exclusief de totale waarde (TVL) van layer 2, de blockchains die als extra lagen fungeren en profiteren van de veiligheid van Ethereum om het meer schaalbaarheid te bieden.
Ter gelegenheid van het 10-jarig jubileum van de blockchain blikken we terug op de belangrijke data die Ethereum hebben gemaakt tot wat het vandaag is.
2014 – Historische crowdfunding
De crowdfunding van Ethereum in 2014 is een van de meest symbolische momenten in de geschiedenis van cryptovaluta. Het was niet alleen een succesvolle fondsenwerving, maar ook een gebeurtenis die de economische, gemeenschappelijke en ideologische basis legde voor de toekomstige “wereldcomputer” die Ethereum zou worden, terwijl alles nog moest gebeuren.
De fondsenwerving ging van start op 20 juli 2014 en werd afgerond op 2 september 2014. De fondsenwerving werd georganiseerd in de vorm van een pre-ICO (Initial Coin Offering) en stelde deelnemers in staat om ETH te kopen in ruil voor BTC, lang voordat het Ethereum-netwerk operationeel was (het mainnet werd pas in juli 2015 gelanceerd).
- Opgehaald bedrag: ongeveer 31.591 BTC, ofwel ongeveer 18 miljoen dollar op dat moment;
- Initiële prijs van de Ether: 1 BTC gaf recht op 2.000 ETH aan het begin van de verkoop;
- Aantal ETH gegenereerd voor de verkoop: ongeveer 60 miljoen, van de 72 miljoen van het oorspronkelijke aanbod.
Dit was destijds een van de grootste publieke fondsenwervingen in cryptovaluta, alleen overtroffen door enkele latere ICO’s tijdens de zeepbel van 2017.
30 juli 2015 – Lancering van het Ethereum-mainnet
Na meer dan een jaar van intensieve ontwikkeling zag de Ethereum-blockchain op 30 juli 2015 officieel het levenslicht met de lancering van zijn mainnet.
Deze eerste openbare versie, Frontier genaamd, stelt gebruikers eindelijk in staat om met de blockchain te communiceren, slimme contracten te implementeren en te beginnen met het delven van Ether, de cryptovaluta van het protocol. Deze lancering markeert een keerpunt in de geschiedenis van blockchains: voor het eerst maakt een openbaar netwerk het mogelijk om gedecentraliseerde applicaties (dApps) te creëren zonder centrale autoriteit.
Op die dag werd blok nummer 0 gemined, waarmee het ecosysteem werd gelanceerd dat een revolutie teweeg zou brengen in on-chain financiering.
17 juni 2016 – Hack van “The DAO”
Op 17 juni 2016 krijgt Ethereum te maken met zijn eerste grote crisis door de hack van “The DAO”, een gedecentraliseerde autonome organisatie die enkele weken eerder meer dan 150 miljoen dollar aan ETH had opgehaald. Door misbruik te maken van een fout in het slimme contract van de DAO slaagt een aanvaller erin om ongeveer 3,6 miljoen Ether weg te sluizen, bijna 15% van de opgehaalde fondsen. Hoewel de fout niet bij Ethereum zelf lag, vormde de omvang van de diefstal een bedreiging voor de geloofwaardigheid van het jonge ecosysteem. De gemeenschap stond voor een moeilijke keuze: de onveranderlijkheid van de blockchain respecteren of ingrijpen om het onherstelbare te herstellen.
20 juli 2016 – Hard fork na de hack van “The DAO”
Minder dan een maand na de hack van The DAO neemt de Ethereum-gemeenschap een radicale beslissing: een hard fork van het protocol uitvoeren om de gestolen fondsen terug te kunnen krijgen.
Op 20 juli 2016 wordt de splitsing doorgevoerd: er wordt een nieuwe versie van de blockchain gecreëerd, waardoor de gevolgen van de hack worden “ongedaan gemaakt”. Maar deze controversiële keuze wordt niet door iedereen geaccepteerd. Een deel van de gemeenschap weigert de geschiedenis van de keten te wijzigen en blijft de oorspronkelijke versie in stand houden onder de naam Ethereum Classic (ETC).
November 2017 – Ethereum trekt de aandacht met ICO’s
In het najaar van 2017 profileert Ethereum zich als de ruggengraat van de opkomende markt van Initial Coin Offerings (ICO’s). Dankzij de open architectuur en gestandaardiseerde smart contracts – met name via de ERC-20-norm – stelt de blockchain honderden projecten in staat om rechtstreeks in cryptovaluta’s fondsen te werven, vaak zonder tussenkomst van traditionele financiële tussenpersonen.
Dit fenomeen trok in enkele maanden tijd miljarden dollars aan en bracht Ethereum in de schijnwerpers. Maar deze opwinding had ook een keerzijde: hoewel sommige projecten legitiem en innovatief waren, bleken andere oplichterij of loze beloften te zijn, wat leidde tot een geleidelijk verlies van vertrouwen en strengere controle door de toezichthouders.
Toch heeft deze periode het imago van Ethereum als broedplaats voor gedecentraliseerde innovatie diepgaand gevormd.
1 januari 2020 – Lancering van de Beacon Chain
Het begin van 2020 markeert een belangrijke overgang voor Ethereum met de lancering van de Beacon Chain, de eerste bouwsteen van het project dat “Ethereum 2.0” is gedoopt. Deze nieuwe parallelle blockchain introduceert Proof of Stake (PoS), een energiezuiniger consensusmechanisme dat bedoeld is om het van Bitcoin overgenomen Proof of Work (PoW) te vervangen.
De Beacon Chain verwerkt nog geen transacties of smart contracts: hij dient om de validators te coördineren en de basis te leggen voor het toekomstige netwerk. Deze stap markeert het begin van een ingrijpende transformatie van het protocol, met als doel de schaalbaarheid, veiligheid en energie-efficiëntie te verbeteren, zonder de decentralisatie in gevaar te brengen.
5 augustus 2021 – Ethereum kan deflatoir worden met EIP-1559 (London)
Met de London-update introduceert Ethereum EIP-1559, een ingrijpende hervorming van zijn transactiekosten. Tot nu toe moesten gebruikers een handmatig aan te passen “gas price” voorstellen, wat inefficiëntie en soms onbetaalbare kosten met zich meebracht.
EIP-1559 vervangt dit model door een meer voorspelbaar mechanisme: basisvergoedingen (base fees) worden automatisch door het protocol berekend op basis van de vraag en vervolgens verbrand (d.w.z. vernietigd), waardoor het totale aanbod van Ethers in omloop wordt verminderd.
Naarmate het netwerk wordt gebruikt, verdwijnt een deel van de ETH bij elk blok, wat een ongekende deflatoire druk met zich meebrengt. Deze hervorming versterkt het idee van een economisch “gezondere” ether en consolideert tegelijkertijd zijn positie als reserveactief van Web3.
15 september 2022 – The Merge: Ethereum schakelt volledig over op proof of stake en stopt met mining
Op 15 september 2022 volbrengt Ethereum wat velen beschouwden als een technologische prestatie: de fusie (The Merge) tussen de Beacon Chain en het historische hoofdnetwerk.
Ethereum stapt definitief af van Proof of Work, een energie-intensief mechanisme op basis van mining, en kiest voor Proof of Stake, dat gebaseerd is op validatie door middel van het staken van Ethers. Hierdoor daalt het energieverbruik van het netwerk met meer dan 99%, zonder onderbreking van de dienstverlening of verlies van gegevens.
Naast de ecologische impact versterkt deze overgang de veiligheid en duurzaamheid van het protocol en maakt het de weg vrij voor toekomstige ontwikkelingen gericht op schaalbaarheid, zoals sharding of de ontwikkeling van layer 2.
12 april 2023 – Shapella: ETH gestaked in de Beacon Chain kan worden opgenomen
Op 12 april 2023 rolt Ethereum de Shapella-update uit – een samentrekking van “Shanghai” (uitvoering) en “Capella” (consensus) – die een langverwachte nieuwigheid introduceert: de mogelijkheid om Ethers die sinds december 2020 in de Beacon Chain zijn gestaked, op te nemen.
Tot nu toe konden validators die deelnamen aan de beveiliging van het netwerk in Proof of Stake hun beloningen niet opnemen en hun oorspronkelijke inzet niet terugkrijgen. Shapella heft deze beperking op, waardoor het vertrouwen in het PoS-model wordt versterkt en nieuwe stakers, zowel particulieren als instellingen, worden aangetrokken.
11 januari 2024 – Spot-ETF’s voor Ethereum worden gelanceerd in de Verenigde Staten
Op 23 juli 2024 zet Ethereum een belangrijke stap in zijn integratie in het traditionele financiële systeem met de officiële lancering van de eerste spot-ETF’s voor Ether in de Verenigde Staten. Na maanden van wachten op regelgeving zien verschillende giganten op het gebied van vermogensbeheer – waaronder BlackRock, Fidelity, Grayscale en Ark Invest – hun producten op de beurs genoteerd worden.
Deze ETF’s bieden traditionele beleggers toegang tot Ether via effectenrekeningen, zonder dat ze de cryptomunt rechtstreeks hoeven te bezitten. Deze gebeurtenis volgt op de goedkeuring van spot-ETF’s op Bitcoin in januari en getuigt van een toenemende institutionalisering van digitale activa. Voor Ethereum is dit een symbolische en strategische erkenning: die van een activum dat niet meer weg te denken is uit de digitale economie.
In tegenstelling tot Bitcoin ETF’s kenden die op Ether een moeizame start, met rode cijfers in de eerste weken. Maar in juli 2025 kregen deze beleggingsinstrumenten een nieuwe impuls en noteerden ze gedurende meerdere weken achtereen miljarden dollars aan netto-instroom.
Tien jaar na de lancering van zijn mainnet heeft Ethereum zich ontwikkeld tot een van de meest invloedrijke pijlers van het blockchain-ecosysteem. Door zijn belangrijke evoluties – van de overgang naar Proof of Stake tot de opkomst van layer 2, en zijn centrale rol in DeFi en tokenisatie – heeft het protocol een zeldzaam vermogen tot aanpassing en innovatie getoond.
Maar de toekomst moet nog worden geschreven. Geconfronteerd met uitdagingen op het gebied van schaalbaarheid, governance, centralisatie en toenemende concurrentie, zal Ethereum zichzelf moeten blijven heruitvinden zonder de principes die zijn kracht hebben gevormd te verloochenen: openheid, decentralisatie en veerkracht.
